وبلاگ فریده چراغی
ادبیات و فرهنگ بختیاری
تقدیم به چوپانان دل برشته ی زاگرس
دید چوپونیِه موسی مِنه کینو که اگود بارالها کُجِنی تا مو بِرووم جاته
سیزن و قرقره وردارُم و شو وا نَمِ دل پُرِ سَوز مُهره و منگوله کُنم چوغاته
نِشتِ خارانه دِرارُم زِ مِن تنگه ی پات پَل و پَهرو بزنُم پیرن و پا زاراته
چَمدونی ز کویت وِرده دوام ایدُمِتِس تا بِتَمنی زِ مِنِس جووه و شولاراته
مَشک اَو یارم و وا گَرتِه اِشورُم سَرِته وِ نِخونام اپِلِغنم شش و گنداراته
تیخِ نو یارُم و خُو ریشِتِه از تَه اِزَنُم وِ نوک شونه کِرِنجی اِکُنُم زلفاته
نوک سبیلاته زنُم تا نرِه مِن پاله ی دو وا نِمک پاک اکُنم زردی دِندوناته
اَر بخَوسی سرُم اینُم به سرِ زونیِ راس پَرِ دار ایکَنُم و باد اِزَنُم گرماته
چُرت اگر بُردِته نَهلُم بکنه وَشخِه کسی پَشخه نَهلُم بخوره قند کَدِ لوواته
سیت دوتا برزیَری خونُم و شَوخی و بَلال خَو که بُردِت ز حنا رَشت اکُنم پنگاته
آسیو اَر که نبو گِی خوم و خوت گِرده خوریم خَرُمه یارم و خوم بار اکُنم باراته
ایچو موسی ز پس بَرد چرَگنی چوپون دَمِ دونِت بِنِه و گالِه مَزَن کُرفاته
جِند به نُفتِت بزنه رَبه ستایش نکُنی مر خدا فِرک اکُنی تاتِته یا وازاته
که چونو هر چه ز زونِت ادرا بِس اگویی هفت پشت پدرت لایق لیچاراته
چُو بِتَمنُم مِنِه دونِت که ز پشتت بدرا؟ حیف و صد حیف که دا زینه گَپم خرزاته
مر خدا چی تونه که جومه و تُمبون کنه پا شِش و گَندار فقط مِن سَر و مِینا داته
مَر نخوندی به قرونا که خدا جور تَشِه؟ سی چه لر دشمن درس وقلم و ساواته؟
اَر خدا مثل مو حرفای لران ای فهمی شَو تَش اینا همه ی طایفه و ایلاته
حرف مُفت اَر بزنی بزگَلِتِه گرگ اِخوره توبه کن زیتَر اگرنه ته جَندَم جاته
آبرو هر چه لره بُردیِه تِی حضرت حق قُلف کن زونِتِه زیتر که کِلیتِس ناته
شون کوه گرزه به گل کفت و وریستا سر پا لیوه ووبید و گریوست و اگو هیهاته
اَقِه س دِرد و دو تا چاسِه پتی كِرد و گُرود به که دار و گر و برد ازی کلماته
شون که ری به خدا برد و کُچُک وَند و اگو جا سگُم ار نکُشم شو مِنه خَو موسی ته
حضرت حق ز ته عرش غُرُمنی موسی شونه کو ار خوسه وندَک دم او بالاته
چند تَری راس و درو حرف دراری کُرِ چِل وا بدُم وا چِر و چو تَش بزنِن توراته
وا بدم از پل شالو بکنن شَو شِوِرِت هر کجا سیل ایکنم آه یکی دینداته
ایچو او رویِه نه نیله که شَق اوبو به کَلاک مردم لر مِلَحونن اِبَرِن ما گاته
لرِنه ساده نبین نیست بنی اسراییل اینو تِلنِن به وَر گُرز سرا ماراته
سی چه نسبت به مو دل مردمنه سرد اکُنی؟ول کني حمد و ثناخوندن وامیراته؟
ار مو هم ره وه زبونا دل مردم نبرم په چطوری کِل یک رد اکنم کراته؟
گر چه از چِنچِنَکا سختتره لهجه ی لر دل لر پاک تر از چشمه ی او کُه ماته
سر درارم مو زونا همه نیخا تو بگی اشکنادی دل چوپونم و دینِس ناته
جَلد رو دیِنس و هر طور اتَری والونِس بگو وُر گرد و بیو سر دو تیا خوم جاته
من فِراضین مو دِشنوم و دعا هُم وزنن من مُوازین مو نیکی و گناه هم ذاته
جُست چوپوننه موسی ولی از قدرت حق دید حرفای دلس قُرص تر از آیاته
گو بگو هر چه دل تنگِت اخو از یو به بعد گیت به گور بو که نَشتُم بزنی حرفاته
تا تری شُرگ ِخدانه بکو وا لهجه لری سی خدا ترجمه کردم همه ی درداته
بَردِ الفاظ لره کِهیه جواهر کورش وا بمیری که لرون درک کنن شعراته
http://sherekoorosh.mihanblog.com دانلود فايل صوتي صداي شاعر از نشاني
كوته نوشتي پيرامون شعر حسين حسن زاده رهدار( مي نويسم انديكا)
شعر رهدار شعر جهان شمولي است كه در جهات مختلف سير معنا مي كند.جهان شمول بدان معنا كه وي در گستره ي فرهنگ قومي به جهات مختلف نگاه و نظر دارد و عموما تا به حال ديده نشده كه رهدار از دغدغه ها بگريزد و يا به آساني از كنار آنها عبور كرده باشد مگر از روي سهو كه آن هم امريست طبيعي.
سير تكاملي شعر رهدار در "مي نويسم انديكا"به غايت پختگي مي رسد.و مخاطب را به گذشته هاي دور برده و گذشته ها را در سطور شناور شعر به حال منتقل كرده و به تصوير مي كشد. تصاويري كه بعضا سينمايي مي شوند و هر مخاطب فهيم و اهل دلي را تحت تاثير قرار مي دهند.
حسين رهدار گرچه شاعري نوستالژيك گرا به نظرمي رسد اما حقيقت امر به اين موضوع صحه مي گذارد كه وي بر اتفاقات و وقايع روزمره نيز گوشه چشمي دارد.
شعر رهدار چونان چشمه ساري است كه از دل ايلياتي اش مي جوشد و جرعه اي از خنكاي آن جان خواننده را تلطيف مي بخشد. او در چنته ي خود واژگاني ناب دارد كه هركدام را از روي رف وير ايلياتي خود برداشته،غبار از آن برگرفته و در بالاي «لامردون» شعر خود نشانده. واژگاني كه روايت تلخكامي ،كوچ،وصل، برزيگري،و لحظات خوشي و ناخوشي ايل اند. و روح خواننده را با خود به سفر در ايل و مال مي برند.
" مي نويسم انديكا" فراخوان حسين رهدار است به واژگان براي وارازنيدن همايشي جاوداني كه شكوه اش تا هميشه در خاطر خوانندگان خواهد ماند.
«مي نويسم انديكا» در قياس با ديگر آثار مشابه كه عموما در حوزه ي شعر ناب تعريف مي شوند از ويژگيهاي زباني،معنايي و تركيب سازي، همچنين به كاربردن واژگان سره پارسي و همچنين زبانزدها به صورت قابل قبولي بهره برده است.گرچه ساختار و زبان شاعرانه ي او در« مي نويسم انديكا» تفاوت ماهوي با ديگر سروده هاي وي دارد اما جهان بيني عرضه شده ي او در اين اثر فاخر، همان نگاه و نظر اتخاذ شده ي او در ديگر آثار اوست كه به نظر مي رسد اين نوع نگاه و زاويه ي ديد شاعر در آيينه شاعري او نيز تاثيرات مثبت خود را حفظ نمايد.مانور اين شاعر در استفاده فرار از واژگان سره در سطور افقي و عمودي شعر بسيار هنرمندانه و با شتاب منطقي نمود پيدا كرده كه اين امر نشان دهنده توانايي و اشراف ايشان بر بكارگيري حرفه اي واژه يا تركيبات ابداعي در سروده هايش مي باشد.
سپيد سرايي رهدار كه با مايه هاي حماسه، سوگينه ، تغزل هاي شيرين و گاه دردهاي ديرسال و تاريخي ايل آذين مي شود، نويد دهنده ي فرداي روشن اين شاعر و پژوهشگر فرهنگ بومي ما بوده كه اميدواريم در آينده اي نزديك شاهد آفرينش هاي ارزشمند ديگرايشان باشيم. ايدون باد.
نوروز یعنی هیچ زمستانی توان ایستادگی در برابر بهار را ندارد
بهار زندگیتان سرسبز
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
بوی باران، بوی سبزه، بوی خاک
شاخههای شسته، بارانخورده پاک
آسمانِ آبی و ابر سپید
برگهای سبز بید
عطر نرگس، رفص باد
نغمۀ شوق پرستوهای شاد
خلوتِ گرم کبوترهای مست
نرمنرمک میرسد اینک بهار
خوش بهحالِ روزگار
دلُم بی هُمدُرُنگ دردمنده
یکی ویده کل دل بار ونده
اول ناده به کُلمات دلُم تش
ز دیر اُن اینیره بم ایخنده
<><><>
غزلخون تیاتُم خوت ندونی
شو و رو هی واباتُم خوت ندونی
چی افتو اینشینم برگه بونت
موهُمسا شابه شاتُم خوت ندونی
مو زخمم زخم بال کس مبینا
مو درمونم محال کس مبینا
زمین شوره زارم بی درختم
مو چی لشک پوییزی زرد رختم
ستینم ،بی تو رُهمسته بهونم
شو ،تاریکه بی خوت آسمونم
شرینم سوز ایبوهم ار بخندی
مو ایمیرم تیاته ار بوندی
تشم نهلی که از سردی بمیرم
بزن چخماخُم ای گُل تا بگیهرُم
بخون تشنی تو داره ساز بارون
بزن تا گُل دراره شوره زارون
بیو وایک رویم تا بال چشمه
بپرسیم از درختا حال چشمه
بگر دستُم که بی حاصل نمیرم
بزن بادی که چی ازگل بگهرُم
بُگُ ای گُل خلاص کار پوییز
بُگُ دست از سرُم وردار پوییز
سزاته تش بلازی لیوه لا دل
دیه اوسارت از دستم اوی ول
چنو که ورکلوهستی گمونم
دی هرگش تا قیامت نیگری کل
بیو ز نو تو وابو قاصد بهارم
رنگ و ری نداره بی تو روزگارم
کوگ نازنینم بیو برس به دادم
خوت خه دونی دی مو تو ندارم
کوگ نازنینم بیو ز نو دوارته
سی دل برشتم هم درار صداته
کوگ نازنینم بیو ز نو بخون سیم
دربده من مال بنگ قهقهاته...
مراسم پنجمین سالگرد بهمن علاء الدین روز پنج شنبه بیستم آبان ۹۰ در بقعه ی متبرکه امام زاده طاهر کرج (امانتگاه پیکر آن عزیز) برگزار می شود.
دومین اثر بهرام حاجی پور منتشر شد:
گلال شوگار= کاکل شب:مجموعه شعر سپید به گویش بختیاری به همراه دکلمه اشعار توسط دکتر عزت اله قاسمی و اتابک حاجی پور (این کار برای بار نخست انجام شده) »تنظيم آهنگ هاي زير كلام كاري است از مجتبي صادقي و رامين جهانبخش.
برگردان فارسی این اثر را استاد زبانشناس ظهراب مددی عهده دار بوده اند. گلال شوگار توسط نشر الیما اهواز به چاپ رسیده است.به اذعان اساتید و اهالی شعر بختیاری این اثر نوزایی و رنسانسی دوباره را در ادبیات قومی ما نوید می دهد.
حاجی پور پیش از این اثر ارزشمند هی جارهای لال مجموعه شعر سپید بختیاری را به جامعه ی ادبی عرضه کرده بود.
با هم یکی از اشعار این مجموعه(گلال شوگار) را مرور می کنیم:
فیلم «تاراز» ساخته فرهاد ورهرام
فیلم «تاراز» ساخته فرهاد ورهرام در فاصله سالهای 1366 ـ 1367 ساخته شده است.
«تاراز» همچون فیلمهای «علف»، «قوم باد» و «شقایق سوزان» درباره عشایر كوچ رو بختیاری است كه در دو استان خوزستان (منطقه گرمسیر) و چهارمحال و بختیاری (منطقه سردسیر) زندگی میكنند. یكی از مسیرهای كوچ این عشایر «تاراز» نام دارد كه نام كوهی است كه سرچشمه رودخانه كارون از دامنههای آن عبور میكند. همان مسیری كه پیش از فرهاد ورهرام، كوپر و شودساك سازندگان فیلم «علف» در سال 1302 شمسی آنرا پیموده بودند.
بدینوسیله از تمامی دوستانی که با ارسال ایمیل،پیامک، پیام همدردی و ... در جریان در گذشت پدر بزرگوارم که مصادف شد با یکمین سالگرد هجران برادر عزیزم یک بار دیگر تسلا بخش مان بودند سپاسگزارم. با آرزوی شادکامی و تندرستی شما عزیزان..........
به یاد مسعود بختیاری ساخته می شود:
مستند "بهمن یعنی درخت" باحضور شجریان و شفر
محمود رحماني كارگردان و نويسنده فيلم مستند "بهمن یعنی درخت"، با اعلام این خبر افزود: اين فيلم مستند ۹۰ دقيقهاي، با موضوع موسيقي فرهنگ عامه ايل بختياري و پرداختن به آثار «بهمن علاءالدين»، آوازخوان، ترانه سرا و آهنگساز فقيد موسيقي بختياري ساخته ميشود و در آن، «محمدرضا شجريان» و «فرانك شفر» مستندساز هلندي، در مورد آثار اين هنرمند به گفتوگو ميپردازند.
منبع سايت لور:www.loor.ir
بتینم ار خومه بارون برده
نه هیشکی حالمه هرگشت اپرسه
نه غیرا باد کس دورم اگرده
<><><>
گدی ناونده از گل سیم ایاری
ایخونی جور کوگون باهاری
نیاهی خوم ادونم آخر کار
بوومه وا دروهات ایدراری
<><><>
دل ای دل بی حیایی تش به کارت
بمیری مو بیاهم سر مزارت
چته سرچاله گرد عشق کی نی؟
که چینو بی زهشته روزگارت؟
<><><><>
| Design By : Pichak |


