X
تبلیغات
وبلاگ فریده چراغی - شعر بختیاری

براي دانلود نسخه الكترونيكي مجموعه شعر «گل باوينه»

لطفا بر روي «ادامه مطلب» كليك نماييد


موضوعات مرتبط: از کتاب گل باوینه ، شعر بختیاری ، کتابشناسی بختیاری ، شاعران بختیاری ، زنان و ادبیات بختياري
برچسب‌ها: نسخه الكترونيك گل باوينه , دانلود گل باوينه , دانلود , كتاب بختياري , شعر بختياري

ادامه مطلب
تاريخ : چهارشنبه سی ام اسفند 1391 | 21:3 | نویسنده : فریده چراغی |

بافِه چويلِه كه سَرِ شونتِه؟

دستچيني از چويل(گياهي خوشبو) است اينكه روي شانه هايت ريخته؟

يا دلِ ايلِه كه سَرِ شونتِه؟

يا اينكه دل ايل است بر شانه هايت؟

ره ايروي قند اِبو اَو مِن دلُم

راه ميروي و قند توي دلم آب مي شود

ديري تو وَنده كُرَو مِن دِلُم

از دوري تو دلم پر از تاول شده

تا لَو و دِندونِ به يَك ايزني

تا لب و دندان به هم مي زني(سخن مي گويي)

وا چُمَتي تش به دلُم ايوَني

با مشعلي آتش به دلم مي اندازي

سي تو كه چشمت پُرِ دل پاكيه

براي تو كه چشمت پر از دل پاكي و صداقت است

تيلِ دلُم چنديه فِرناكيه

پرنده ي كوچك(جوجه) دلم مدتي است شوق پرواز دارد

سيزِن و مِينا ايكُنُم تا بيوي

مِي نا (روسري حرير بختياري) مي پوشم و زينت خود

(بند سوزن= بندي از ريال يا سكه ها و مهره هاي قديمي كه

از بنا گوش ها تا پشت شانه آويخته مي شوند)را مي آويزم تا بيايي

وَسمه به بُرگام اينِهُم تا بيوي

ابروانم را با وسمه(سدر) خضاب مي كنم تا بيايي

ميخك و مِهلَو بُنِ نام ايوَنُم

ميخك و میوه یا دانه معطر جنگلی که دختران جوان

زاگرس نشین به بند کرده و به گردن می آویختند
ودارای عطری دائمی است،مِهلَو) زير گلويم مي آويزم

گيوه كَلويي سَرِ پام ايوَنُم

كفش هاي ديوانگي ام را مي پوشم(كنايه=به سيم آخر مي زنم)

دل كه چي مَشكي سَرِ مَلارِتِه

دلم هم چون مشك روي ملار (سه پايه اي چوبي كه به

وسیله ریسمان بافته شده از موی بز از طریق سوراخ سر

چوبها به هم وصل میشود ) تو، در تكاپو است

چي بَره مِن چنگِ تيا هارِته

مانند بره اي در چنگال چشمان هار تو  است

جُورِ اناري زِ تو دلخينِه دل

مثل انار دلم از دست تو دل خون است

دردِ تيا كالِتهِ وُرچينُِه دل

درد چشمان قهوه اي تو را برچيند دل من (بلا گردان شود)

رَهتِه اِپاهُم كه بيوهي سِتين

چشم به راهت مي مانم تا بيايي ستين( عمود=ستون+

كنايه از ستون فقرات) كه آدمي را برپا مي دارد

صُُحوِ پِگه تا خودِ افتُو نِشين

از صبح (پگاه) تا هنگام غروب

كُر چِنُمي مر كه چينو ليوه تُم

پسر چه نسبتي با من داري كه اين گونه ديوانه ات هستم

كَهره يِ نَرزي وَر او گيوه تُم

بره ي كوچك نذري جلوي پاي تو هستم

افتوِ عشقُم دي نَدَهري ز دل

آفتاب عشقم! از دلم ديگر غروب مكن

تا كه نداديمِه يه بَهري ز دل

تا زماني كه سهم مرا از دلت نبخشيده اي


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری
برچسب‌ها: ُ

تاريخ : چهارشنبه سی ام بهمن 1392 | 23:46 | نویسنده : فریده چراغی |
مجموعه اشعار بختياري و فارسي شاعر خوش ذوق بختياري، سركار خانم سيما منجزي، با عنوان"تيگ نويس" توسط انتشارات جزايري قم منتشر شد.با آرزوي پيروزي و سربلندي براي اين بانوي شاعر همتبار، باهم به خوانش نمونه هايي از اشعار اين كتاب مي پردازيم:

من آفتاب رو به زوالم قبول کن

سر خط یک طلوع محالم قبول کن

آیینه ام مجال شکفتن نمی دهد

بغض گلو گرفته و کالم قبول کن

لم داده طالعم کف فنجان واژگون

کولی صفت رمیده زفالم قبول کن

تا کی طنین تیشه و هذیان بیستون

شیرین من! نمانده مجالم قبول کن

تا نوعروس ابن سلام تحیرم

وقت حلول حادثه لالم قبول کن

عمریست توی وهم پریدن به سوی ماه

دلبسته ی پلنگ خیالم قبول کن.

************

باز هم از کوچه مان رد می شود

با نگاهش دل مردد می شود

خاطرش چون کولی آواره ای

برسر راه دلم سد می شود

ردپای یک سلام نا تمام

روی لبهایم مسود می شود

زندگی در قصه ی زنیبل زن

یک خیابان رفت وآمد می شود.


خدا خدا اِنویسُم خدا بِاَشنه صدامون

دُوواره هیوِه بریزه به چاله دون دلامون

تَشِ خیالُمه از نو به تش بِلازی بیاره

که نَهله تیغِش افتو دی زون گُشِه به تَنامون

شِرین کُنه هَمو شربت که زهر اَویده به جونُم

که رنگ مُرده گِرهده تموم ِحال و هوامون

به زورِ هر چه که دونه رَسونِمون به سر خط

بلاکُم ار که بِاَشنِه نفیر و جار و حَیامون

نداره ای شَو دم هوس نشون مه نِ به گُردِه

بیو به دینِ نشونی بِریم سراغ خُدامون

بهیگ بخت ایمانِه کَلا رسی تیسِه کَند

نگوی ز حونه ی باوون کِئو اویده تیامون

خدا نیاره او روزه که بی خدا بنشینیم

کمون رنگی دنیا دی نَهله رنگ به حنامون


خدا نوشت دوتا سیوِ کال دلتنگی

مونه صَویر و تونِه بی خیال دلتنگی

اخواست سر نَرِِوی مِنِ خوت و نپیسِه دلت

نهاد به گوشه لوِِت دی بلال دلتنگی

اِخواست کَوگ خیالی به چَشمه سر نزنِه

که مَنده تشنه به خین پیر دال دلتنگی

نِوشتمون به لِک شَو چی آستاره و مه

که عاشقونه بِِمَهنیم به مال دلتنگی

خدا نوشت ایمانِه ز صُو روز ازل

بُهون نشین شُم دیر مِجال دلتنگی

 

 


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری ، کتابشناسی بختیاری ، شاعران بختیاری ، زنان و ادبیات بختياري ، خبر

تاريخ : چهارشنبه بیست و نهم خرداد 1392 | 21:50 | نویسنده : فریده چراغی |

ضمن سپاس از دوستاني كه در مدت سكوت و غيبت ام، با پيام هاي مهرانگيز خود مرا به حضوري دوباره فراخواندند؛ با احترام اين مثنوي را به عنوان هديه شب يلدا تقديم مي كنم.

ــــ  ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ  ــــ

كُنارِ غريوم كه بَرده ِنصيوُم (درختِ كنار غريبي هستم كه سهم من سنگ است)

يه عمره كه سي خُم ايگم ايگريوُم (عمريست كه براي خودم مرثيه مي خوانم و مي گريم)

اَيَر باد و بارون بياهِن به جارُم (اگر باد و باران به فريادم برسند)

اِشَينُم خومه تا غم از دل وُرآرُم (خودم را مي تكانم تا غم از دل برانم)

بخون كَوگِ مستُم كه بوسم گِليته (كبكِ مستِ من، بخوان تا گلويت را ببوسم)

كه آستاره بختم مِنِ تيگِ ريته (زيرا ستاره ي اقبال همان روي خوب توست)

مُو چي مار تشنه تو چي چشمه سارون (هم چون مار تشنه ام و تو چشمه ساري)

دلُم سُحده زاره بزن نَرمه بارون (دل من كويري سوخته است اي باران آهسته ببار)

كِلورُم به دستِ تو اي بادِ گَردو (من كاهم در دست تو اي باد هر جايي)

گُلُم اَر بياهه بُهارونه از نُو (اگر گل من بيايد دوباره بهار مي شود)

تيام پاله پاله پُرِ اَرس و خينن (چشمانم كاسه كاسه اشك و خونند)

زِ بس چي تَريده به رَهت اينشينن (دلم هم چون راهزن سر راهت مي نشيند)

دلُم جُور دينِش سرِ تَش ايبازه (دلم هم چون اسپند روي آتش مي رقصد)

يه عمره كه دل سي، تو وا تش اسازه (عمريست كه دل براي تو با آتش سازش مي كند)

بنه سر به شونُم، بُهارُم صداته (سر بر شانه هايم بگذار كه بهار من صداي توست)

دل غم نَصيوم هميشه واباته (دل غمين من هميشه همراه توست)

مو هُمدا پوييزُم كه شيوِسته ليزُم (من همزاد پاييزم كه اين چنين كاشانه و روزگارم به هم ريخته است)

بيو تا پَرامِ به پاهات بريزم (بيا تا برگ هايم را فرش راهت كنم)

دِلِ جُل به كولُم كه وَسته به ديندات (دل خانه به دوش من كه دنبال تو افتاده)

بيو تا بخَوسه به شَوليزِ مي هات (بيا تا در خانه ي آرام شب گيسوانت بخوابد)

ندونم كي اي تو؟ مهي يا كه افتو؟ (نمي دانم كه هستي؟ ماه يا آفتاب؟)

كه مُردُم ز ديريت بيو دي تو امشو (كه از دوريت مي ميرم ديگر بيا)

تو نهلي كه ئي دل به سردي بميره (نگذاري كه دلم در سرما بميرد)

بزن جور افتو كه برفُم بِچيره (بتاب هم چون آفتاب تا برف من ذوب شود)

سَرِ لِشك زردُم بخون كوگِ رَشته (بر شاخسار زرد من بخوان اي كبك رنگين بال)

ندوني اِي سالا چه ور مُو گُدَشته (نمي داني اين سال ها بر من چه گذشته است)

چه تَحله غريوي شرينُم بيَو دي (غريبي تلخ است شيرين من ديگر بيا)

بُگُ اَر نياهي به كي وا كُنم ري (بگو اگر نيايي به چه كسي روي كنم)


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری

تاريخ : چهارشنبه بیست و نهم آذر 1391 | 16:32 | نویسنده : فریده چراغی |

پژمان بختياري:

اي به قربون تو بي عشق تو جون سي چِنُمه       

اَركفِ پاته نبوسُم مو دُهون سي چنُمه

مو نَمَهنُم تو بمَهني كه مُو خارُم تو گُلي

جُون تويي اَر تو نَبوي وام،ديه جون سي چنُمه       

اَر نَگُم دردِته چينام كه تو اُميد مُني        

سي چه كَر كَر بكُنُم وا كَس و جون سي چنُمه

اَر تو شُل شُل نكُني وا كَد و بالا مِن مال        

بهلُمي كُه بِگِرُم مال و بُهون سي چِنُمه

مَچِد ايرُم كه دعا وُر تو و جونِ تو كُنُم         

اَر نَه سجاده و تسبيح و قُرون سي چنُمه

به زمين و به زمون جا نَگِرِهدُم چه كُنُم     

بي گُل ري تو زمين سي چه، زمون سي چنُمه

تير‍ مِرزِنگِ تُونه خَردُم و رهدُم به جريت        

هي كُرِ زال بگو تير و كمون سي چنُمه

ـــــ  ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ  ـــــ

يوسفعلي ميرشكاك:

ياد اَر چه نيكُني زِ مو اي يارِ چارلنگ          

يادِت بخير اي گُلِ كُهسارِ چارلَنگ

اي گُل چه وَستِه مَر كه اِخوي دل ز مو بُري    

بَندي به دِشمِنونِ نشوندارِ چارلَنگ

رَو پُرس كو چه كِردِنِه اي مُشتِ بي خدا       

زي پيشتَر به مردُم هُموار چارلَنگ

پارِت به وير مَند چه دوني چه وَس چه رَهد    

زي پايتَختِ پير به پيرارِ چارلَنگ

وا زورِ انگليس و قُرون خَردِن دُرو    

تَش زيد به خرمن گل و گُلزار چارلنگ

از وير مو نَرَهدِه و تا مرگ نيرِوِه           

تا زِين به قِرقِره سَرِ سَردارِ چارلَنگ

هر چَن به مو دياره كه چي خينِ «مَمدلي»

اَفتَو  سَر ايدِرارِه زِ شَوگارِ چارلَنگ

كاري مَكُن كه ننگِ لُرون بُوييم زي بَتَر             

تاريكتَر كُنيم شَوِ تارِ چارلَنگ

اَر كُر بُو خوتي بِنِه دِندونه ري جيَر         

تا سَر زَنه درفش جهوندارِ چارلَنگ

ـــــ  ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ  ـــــ

محمدعلي مرداني:

آپولو

اَشنيدُم راهي ماهي آپولو                     

دو سه روزه مِن راهي آپولو

آپولو جون، مو طرفدار تونُم           

خوم ز جون عاشق و غمخوار تونُم

ارچه مو اهل دهاتُم آپولو                           

يه كمي اهل سَواتُم آپولو

اِگومِت هر سو نشستي مِن مه                 

خوو بوَن مين زمين تيرِ نگَه

آپولو جون تو اي كهنه خدا               

هيچ كجا نيد و هِدِس وُر همه جا

جاس مَني وُر دلِ نوع بشره                     

هو زِ پلكِ تيه هم نزديكتره

بگو از قلب ايمانا آخدا                          

كُجِني بي خَوَر از حال ايما

گُشنه و تشنه فراوونه ديه                   

ز يونه خينسون اَر ارزونه ديه

آپولو جونِ بَوِت راستِ بگو            

هر چي مرداني ازت خواستِ بگو

اي همه پيل كه نابيد اِبوهه                    

يا هَمِس ري به هوا ديد اِبوهه

چه خراووي ها كه آباد نيكُنه                    

چه گرفگارا كه آزاد نيكُنه

چه ايبو اَر به فقيرون بِدِنِس                   

بهرِ درداي بي درمون بِدِنِس

آدما مين زِمين حرص ايزَنن             

سي يه دسمال وِ زمين تَش ايوَنِن                              

ز همه خاك زمين سير نيبوهِن               

به خيالسون كه ديه پير نيبوهن

ـــــ  ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ  ـــــ

سيدعلي صالحي:

باوينه و بهون

سي مَرغا، سي مالمير، سي دره باريك

تو بِنَر دلم گره يه اَور تاريك

اُن ايا ز كُه بنا ... گَل كَوگ و توهي

بِل برُم گَل بگرم وا كوگ كوهي

دي مُردم ز غُروَت و ز بي قراري

بل برُم زال بزنُم تا آسِماري

ز لالي تا اندِكا فرش كن تيامه

ياد ايل و ياد ايل هَني وابامه

باز اُوي باد شمال نشست به لنگر

بو گُل باوينه و كلوس و كنگر

هي ايا به خَوم هنَي عهد جووني

دي بيَو دستُم بگِر وَستُم ز زوني

نامه اي بنويسُم سي كَس كسونُم

بزنين به كِفت كُه هَف چو بُهونم

بعد عمري اُن ايام خَرس به تيامه

هر كُيه كه اِرِوم غم وانيامه

دي نه اي شو بلند نه صو اِپاهه

تَهده و گورُم يكي،ايلُم پناهه

          * * *

بيَو نِهنگُم بوتِ بيَشنُم

زِ بو گُل سور، تونه اِيَشنُم

تو مونِس جون، بيو به جارم

غيرّ خوتَم دي مونس ندارُم

بيو ديارُم ز كِفتِ دارون

دِلُمه والون به نم بارون

دلُم گره تَش ز حرف مردم

هي قِو لِه ي گُل دورت بگَردُم

وا مِن اي مال، نَل بزَنُم زال

هي گُل تي كال، هي گُل تي كال

ـــــ  ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ  ـــــ

قيصر امين پور:

قافله بار اِكُنه دلُم و بارِس                       

چي باري سَرِ دِلُم گَرت و غُوارِس

قافله بار اِكُنه ز شاخُراسو                            

دلم چي چاله تَشي منده وِ جاسُو

تَش سُهري وِ دلُم زيدي و رَهدي             

مَر ويدي بي سي تَشي ويدي و رَهدي

زِ «گُتَند» تا دشتِ «اَوبيد» تا «عقيلي»                 

همه جا سَوز آويدِه سَوز قَصيلي

همه جا سَوز آويده غير ز دل مو                    

اِي گره نِ ني گُشه زِ مشگل مو

ز گُتَند زِيدُم و دَر تا شيخ سُليمو                         

تا قيامت يادُمه اُو عهد و پيمو

ز گُتَند زيدُم و در دينداتِه گَردُم                              

تو گُل سورِ مُني مُو خار زردُم

ز گُتَند زيدُم و دَر دينداته گَشتُم                              

گُل سُهري نِه چيدُم جا تو نِيَشتُم

آسِمو اَوري گِره ز قِيل سِيا تَر                           

روز و شَو تي ره تونُم وا اِي تيا تَر

بَخت تو چي رَختِ تو سَوزِ قَصيلي                     

بَخت مو چي رَختِ مو سيا و نيلي

وا كِتاوِ حافظُم گِرهمِه فالي                                 

دِشمِنِت بينا چه فالي و چه حالي

«سينه مالامال درد است اي دريغا مرهمي         

دل ز تنهايي به جان آمد خدا را همدمي

زيركي را گفتم اين احوال بين خنديد و گفت

صعب روزي بوالعجب كاري پريشان عالمي»! 

/**/
موضوعات مرتبط: شعر بختیاری ، شاعران بختیاری

تاريخ : یکشنبه سی ام مهر 1391 | 16:37 | نویسنده : فریده چراغی |

 

       باوينه و بهون

سي مَرغا سي مالمير سي دره باريك

تو بِنَر دلم گره يه اَور تاريك

اُن ايا ز كُه بنا... گل كوگ و توهي

بِل برم گَل بگرم وا كوگ كوهي

دي مُردم ز غُروَت و ز بي قراري

بِل برُم زال بزنم تا آسماري

زِ لالي تا اندكا فرش كن تيامه

ياد ايل و ياد ايل هني وابامه

باز اوي باد شمال نشست به لنگر

بو گُل باوينه و كلوس و كنگر

هي ايا به خَوم هني عهد جووني

دي بيو دستم بگر وستم ز زوني

نامه اي بنويسم سي كس كسونم

بزنين به كِفت كُه هَف چو بُهونم

بعد عمري اُن ايام خَرس به تيامه

هر كُيه كه اِروم غم وانيامه

دي نه اي شو بلند نه صو اِپاهه

تَهده و گورم يكي،ايلم پناهه



موضوعات مرتبط: شعر بختیاری ، شاعران بختیاری

تاريخ : شنبه سی و یکم تیر 1391 | 23:14 | نویسنده : فریده چراغی |

                  تقدیم به چوپانان دل برشته ی زاگرس

دید چوپونیِه موسی مِنه کینو که اگود

بارالها کُجِنی تا مو بِرووم جاته

سیزن و قرقره وردارُم و شو وا نَمِ دل

پُرِ سَوز مُهره و منگوله کُنم چوغاته

نِشتِ خارانه دِرارُم زِ مِن تنگه ی پات

پَل و پَهرو بزنُم پیرن و پا زاراته

چَمدونی ز کویت وِرده دوام ایدُمِتِس       

 تا بِتَمنی زِ مِنِس جووه و شولاراته

مَشک اَو یارم و وا گَرتِه اِشورُم سَرِته      

وِ نِخونام اپِلِغنم شش و گنداراته

تیخِ نو یارُم و خُو ریشِتِه از تَه اِزَنُم         

وِ نوک شونه کِرِنجی اِکُنُم زلفاته

نوک سبیلاته زنُم تا نرِه مِن پاله ی دو     

وا نِمک پاک اکُنم زردی دِندوناته

اَر بخَوسی سرُم اینُم به سرِ زونیِ راس   

پَرِِ دار ایکَنُم و باد اِزَنُم گرماته

چُرت اگر بُردِته نَهلُم بکنه وَشخِه کسی  

پَشخه نَهلُم بخوره قند کَدِ لوواته

سیت دوتا برزیَری خونُم و شَوخی و بَلال  

خَو که بُردِت ز حنا رَشت اکُنم پنگاته

آسیو اَر که نبو گِی خوم و خوت گِرده خوریم 

خَرُمه یارم و خوم بار اکُنم باراته

ایچو موسی ز پس بَرد چرَگنی چوپون       

دَمِ دونِت بِنِه و گالِه مَزَن کُرفاته

جِند به نُفتِت بزنه رَبٌه ستایش نکُنی     

مر خدا فِرک اکُنی تاتِته یا وازاته

که چونو هر چه ز زونِت ادرا بِس اگویی 

هفت پشت پدرت لایق لیچاراته

چُو بِتَمنُم مِنِه دونِت که ز پشتت بدرا؟ 

حیف و صد حیف که دا زینه گَپم خرزاته

مر خدا چی تونه که جومه و تُمبون کنه پا

شِش و گَندار فقط مِن سَر و مِینا داته

مَر نخوندی به قرونا که خدا جور تَشِه؟

سی چه لر دشمن درس وقلم و ساواته؟

اَر خدا مثل مو حرفای لران ای فهمی  

شَو تَش اینا همه ی طایفه و ایلاته

حرف مُفت اَر بزنی بزگَلِتِه گرگ اِخوره    

توبه کن زیتَر اگرنه ته جَندَم جاته

آبرو هر چه لره بُردیِه تِی حضرت حق       

قُلف کن زونِتِه زیتر که کِلیتِس ناته

شون کوه گرزه به گل کفت و وریستا سر پا  

لیوه ووبید و گِریوِست و اگو هیهاته

اَقِه س دِرد و دو تا چاسِه پتی كِرد و گُرود   

به کُه و دار و گَر و برَد اِزِی کُلماته

شون که رینه به خدا برد و کُچُک وَند و اگو

جا سگُم ار نکُشم شَو مِنه خَو موسی ته

حضرت حق ز ته عرش غُرُمنی موسی  

شونه کو ار خوسه وندَک دم او بالاته

چند تَری راس و درو حرف دراری کُرِ چِل

وا بدُم وا چِر و چو تَش بزنِن توراته

وا بدم از پل شالو بکنن شَو شِوِرِت

هر کجا سیل ایکنم آه یکی دینداته

ایچو او رویِه نه نیله که شَق اوبو به گَلاک

مردم لر مِلَحونن اِبَرِن ما گاته

لرِنه ساده نبین نیست بنی اسراییل

       اینو تِلنِن به وَر گُرز سرا ماراته

سی چه نسبت به مو دل مردمنه سرد اکُنی؟

ول کني حمد و ثناخوندن وامیراته؟

ار مو هم ره وه زبونا دل مردم نبرُم

په چطوری کِل یک رد اکنم کراته؟

گر چه از چِنچِنَکا سختتره لهجه ی لر

 دل لر پاک تر از چشمه ی او کُه ماته

سر درارم مو  ز زونا همه نیخا تو بگی  

اشکنادی دل چوپونم و دینِس ناته

جَلد رو دیِنس و هر طور اتَری والونِس

بگو وُر گرد و بیو سر دو تیا خوم جاته

من فِراضین مو دِشنوم و دعا هُم وزنن       

من مُوازین مو نیکی و گناه هم ذاته

جُست چوپوننه موسی ولی از قدرت حق

 دید حرفای دلس قُرص تر از آیاته

گو بگو هر چه دل تنگِت اخو از یو به بعد 

  ... به گور بو که نَشتُم بزنی حرفاته

تا تری شُرگ ِخدانه بکو وا لهجه لری 

 سی خدا ترجمه کردم همه ی درداته

بَردِ الفاظ لره کِهیه جواهر کورش 

         وا بمیری که لرون درک کنن شعراته 

 http://sherekoorosh.mihanblog.com        دانلود فايل صوتي صداي شاعر از نشاني 
 


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری ، شاعران بختیاری

تاريخ : پنجشنبه بیست و یکم اردیبهشت 1391 | 18:17 | نویسنده : فریده چراغی |
به درخواست دوستان علاقه مند چند تا ترانه  و دوبیتی از سالهای پیش تو یادداشتام پیدا کردم براتون میذارم:

دلُم بی هُمدُرُنگ دردمنده

یکی ویده کل دل بار ونده

اول ناده به کُلمات دلُم تش

ز دیر اُن اینیره بم ایخنده

<><><>

غزلخون تیاتُم خوت ندونی

شو و رو هی واباتُم خوت ندونی

چی افتو اینشینم برگه بونت

موهُمسا شابه شاتُم خوت ندونی


 

مو زخمم زخم بال کس مبینا

مو درمونم محال کس مبینا

زمین شوره زارم بی درختم

مو چی لشک پوییزی زرد رختم

ستینم ،بی تو رُهمسته بهونم

شو ،تاریکه بی خوت آسمونم

شرینم سوز ایبوهم ار بخندی

 مو ایمیرم تیاته ار بوندی

تشم نهلی که از سردی بمیرم

بزن چخماخُم ای گُل تا بگیهرُم

بخون تشنی تو داره ساز بارون

بزن تا گُل دراره شوره زارون

بیو وایک رویم تا بال چشمه

بپرسیم از درختا حال چشمه

بگر دستُم که بی حاصل نمیرم

بزن بادی که چی ازگل بگهرُم

بُگُ ای گُل خلاص کار پوییز

بُگُ دست از سرُم وردار پوییز


 سزاته تش بلازی لیوه لا دل

دیه اوسارت از دستم اوی ول

چنو که ورکلوهستی گمونم

دی هرگش تا قیامت نیگری کل


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری

تاريخ : جمعه بیست و یکم بهمن 1390 | 14:30 | نویسنده : فریده چراغی |
 

دومین اثر بهرام حاجی پور  منتشر شد:

گلال شوگار= کاکل شب:مجموعه شعر سپید به گویش بختیاری به همراه دکلمه اشعار توسط دکتر عزت اله قاسمی و اتابک حاجی پور (این کار برای بار نخست انجام شده) »تنظيم آهنگ هاي زير كلام كاري است از مجتبي صادقي و رامين جهانبخش.

برگردان فارسی این اثر را استاد زبانشناس ظهراب مددی عهده دار بوده اند. گلال شوگار توسط نشر الیما اهواز به چاپ رسیده  است.به اذعان اساتید و اهالی شعر بختیاری این اثر نوزایی و رنسانسی دوباره را در ادبیات قومی ما نوید می دهد.

حاجی پور پیش از این اثر ارزشمند هی جارهای لال مجموعه شعر سپید بختیاری را به جامعه ی ادبی عرضه کرده بود.

با هم یکی از اشعار این مجموعه(گلال شوگار) را مرور می کنیم:

کولی
دل به بی کسی دلی دام
دل به گدار منده ای کی مند
دل به بی وارگه زاهی غریو
که ترنه هاس حنایی ز هین
سر مل:
ز سهر بادی پی ون
حرفی به زون نداشت
دستی به التماس
رنگی به ری
کوشی به پا
دل به بی کسی دلی دام
از جنس چویل
از لاش کلوس گرماسوز
از مغمین بختی شوستون گروس
دل به بی کسی دلی دام
دامرده و هیچ ندیده بو
دل به بی کسی دلی دام
برشته پا و پاسیده لو
دل به می نا سهده ای غم پیر
ورسته از هرچه وش های سهم
پرچین به تیغ لوره ها داس
دل به ناله سوز کوگی
دل به دهدری کولی
<><><>

 


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری ، کتابشناسی بختیاری ، شاعران بختیاری ، خبر

تاريخ : شنبه سی ام مهر 1390 | 22:40 | نویسنده : فریده چراغی |
کنار سر رهم دل پر ز درده

بتینم ار خومه بارون برده

نه هیشکی حالمه هرگشت اپرسه

نه غیرا باد کس دورم اگرده

<><><>

گدی ناونده از گل سیم ایاری

ایخونی جور کوگون باهاری

نیاهی خوم ادونم آخر کار

بوومه وا دروهات ایدراری

<><><>

دل ای دل بی حیایی تش به کارت

بمیری مو بیاهم سر مزارت

چته سرچاله گرد عشق کی نی؟

که چینو بی زهشته روزگارت؟

<><><><>


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری

تاريخ : شنبه یکم مرداد 1390 | 22:28 | نویسنده : فریده چراغی |
بیو تا سر بنم امشو به شونت

غزلهامه بدم سی زون گشونت

شرینم بی تو تهله روزگارم

نواتی دی بگش او لو دهونت

<><><><>

تیام ار کاخ ایمونت ارومنه

گریوه م چی تش و برق ایغرومنه

هنی هم من تیا کالم زهشته

لالاییم تحده ی عشقه اجمنه      

<><><><>


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری

تاريخ : سه شنبه هفتم تیر 1390 | 16:20 | نویسنده : فریده چراغی |
هنی هم سی تیا کالم ایمیره

هنی چی گل قوانه سیم ادیره

هنی هم بافه چین او پلامه

اگوی برزییری من گرمسیره


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری

تاريخ : سه شنبه بیست و چهارم خرداد 1390 | 16:23 | نویسنده : فریده چراغی |
روز مادر رو تبریک می گم مخصوصا به مادرم افرای افراشته ای که ایستادن را از او آموختم.

تونی دایه به شوگارم چی افتو

ایر که تو نبوهی ایکنم تو

تیات چند آسمون آستاره داره

تموم عمر مو وا تو بهاره

چرای حونه می ای دهدر مه

بگر دستم نیفتم تا من چه

تو بعز حق تعالی چی خدامی

تموم هستی و عمر و چیامی

تو تهنا یارمی من درد و مشکل

تونی بارون به دشت تشنه ی دل

تونی آهوی دشت شعرم ای دا

تونی وا افتو و آستاره همسا

دل و جونت همیشه زنده بوهه

گل باغ لوت پر خنده بوهه

 

 


موضوعات مرتبط: از کتاب گل باوینه ، شعر بختیاری

تاريخ : سه شنبه سوم خرداد 1390 | 18:42 | نویسنده : فریده چراغی |
 

بنیر به مال و مردم که دیه صفا نمنده/من جانُماز سینه به خدا خدا نمنده

همه سون ز ویر بردن که یه روزی عهد بستن/زکُهی چی اشترونکُه دیدی عاقوت وُرستن

همه ایلاق انشستن من یه بُهون افتو/گله مونه بُرده غارت شون غافل به دل خو

همه آرمونسون بی که لواسانه درارن/که بیان به شهر و دنگی به سر خُسون بیارن

بگُ ای پیای ایلُم کُجنه بنگ تفنگت/کُجنه خروش غیرت کُجنه چنگ پلنگت

تو ز نسل سوز طوبی من عرش ریشه داری/سیچه به هوای کندن من دست تیشه داری

تو بیو قدر خُمونه ز یو واپُشت بدونیم/که ز طافه افتو و مه وُ ز نسل آسمونیم

په بیو که او نریزیم ز یو وا پشت به چاله/تونه به او شیر او دات و تونه احمد فداله

مو زنسل آسمونُم لچکُم ستاره دوزی/مو گلین سوز دشتُم پر ز گُلای روزی

مو جُووم حریر موجه و نسیم کوش پامه/مو بوم یه سرو سوزه دُهدر بهار دامه

تو بیو سی خاطر دل همو شیر اولی بو/نومته عوض مکن گو تو بیو و صحنعلی بو

به کُر خروش دریا ایرسه مو هفت پشتُم/دل آسمون ایشنه هنی نعره و قنشتُم

به زلالیت و خروشت ادی هی طنا به چشمه/تو ایشنی سرو نازه که خدای ناز و نشمه

یه پیاله نور هر صحو ایخورُم ز مشک افتو/مو به غیر شیر مهتو به خدا که نی نهُم لو

تو ز طافه افتو و مه وُ ز نسل آسمونی/ تو بلند سرفرازی سیچه قدر خوت ندونی

 <><><>


موضوعات مرتبط: از کتاب گل باوینه ، شعر بختیاری

تاريخ : چهارشنبه هشتم دی 1389 | 17:11 | نویسنده : فریده چراغی |
چندیه وا تنم و به زیر ساتم نفسم

مست باوینه ی پر عطر صداتم نفسم

عهد بستم که تو ن هیچ به تهنا نهلم

پس قافم که روی باز واباتم نفسم

چه غم ار حونمه تو کردیه ویرون و خراو

زار و پابسته به او بند پلاتم نفسم

عمر مو پیش کشت تا که نمیری ای گل

مرگ ایر باز بیاهه به نیاتم نفسم

دی بهار و گل و نسرین و چمن سی چنومه

مو که سرمست چویلای میاتم نفسم

<><><>

منه ورد

دواره تش به جونم زی خیالت/همه هر چی غزل دارم حلالت

به حال خم منه ورد و دیه رو/ ز جونم چه اخو او چشم کالت

تو وا مو شوق پر زیدن ایکردی/ به بردی اشکنادن پر و بالت

مو هم چی تو هنی تودار عشقم/ به جونم تش نهاد او نال و نالت

مو هی چی رو به دیندات ایبرم ره/ تو چی دریای عشقی خوش به حالت

<><><>

افتو عشق

به چنگ شو اسیرم افتو عشق/ بیو نهلم بمیرم افتو عشق

تشم سی سهدن صد خرمن درد/ بگ تا مو بگهرم افتو عشق

فلک نیهله که مو واتو بمهنم/ مو چی مه از تو دیرم افتو عشق

ایر دارم هوای پر گشیدن/قفس دارم مو گیرم افتو عشق

مو جونم تشنه ی بارون عشقه/ بکن زی چشمه سیرم افتو عشق

پسینون بی که وردادیم به کهسار/غمت نیره ز ویرم افتو عشق

ممیرا چی کویر شو گرهده/بوارون اور تیرم افتو عشق 

<><><>

دهدر بهار

وا خم گدم که امسال سر تا سرس بهاره/ اما دلم ندونست یو دنگ روزگاره

ئی ره که ایرسونه پا وسته ای به حونه ت/ چن آسمون درازه هم دیر و ناهواره

فانوسم اشکنادی وا برد بی بفایی/اما به نور عشقت تی ها مو غم نداره

گولم مزن زمونه مو دهدر بهارم/ سوزم همیشه حتا بارون ایر نباره

وا ترکه ای ز عشقت وستی به جون ئی دل/جاری بزن "ممیرا" بیچاره تازه کاره

<><><>

 

 


موضوعات مرتبط: از کتاب گل باوینه ، شعر بختیاری

تاريخ : پنجشنبه ششم خرداد 1389 | 22:50 | نویسنده : فریده چراغی |
تی هاتِ که ایگُشی / چشمانت را که می گشایی

روشِناییِ صُحوی زِ نو/ روشنایی صبحی دوباره

چی تافِ هی به رَهِ اَفتو / مانند آبشار سیال آفتاب

اِریسه به لارُم / به جسمم می ریزد

<>

تی هاتِ ایگُشی /چشمانت را می گشایی

و

سَوز و سیرهِ  / رنگین کمان

زِ مِرزِنگِت ایتُکِه / از مژگانت می چکد

ای برچ و برچِ زِله من آسمونِ اوتیات / ای درخشش ستاره ی سحری در آسمان چشمانت

<>

تی هاِ تو بایُمِ تَهلِن / چشمان تو بادام تلخ اند

بِشَین /تکان بده

دامونِ تیمِ وُلَه کردُمه بریز / دامان چشمانم را گسترده ام بریز

نَهلی رِوم ز باغِ تو  دستِ پَتی عزیز / نگذاری دست خالی از باغ تو بروم عزیز

<>

تی رَش / چشم عسلی

 تیای تو عاسَل / چشمان تو کندوست

مو تَهلِه سیم / برای من تلخ است

بی تو ، چه شَو چه روز / بی تو چه شب وچه روز

تی رَش / چشم عسلی

یَه تُک بریز / چکه ای بریز

مِن جُوم زِنده ئیم / در جام زندگی ام

زو چشمه ی عسل/ از آن چشمه ی عسل

<><><>


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری

تاريخ : دوشنبه بیست و هفتم اردیبهشت 1389 | 23:53 | نویسنده : فریده چراغی |


دیَتُم گردنتون تیشه بدستون ئی مال/   دِین من به گردنتان تیشه بدستان این حوالی

مبُرین و مَوَنین ام مِنِ منقل چی ذغال/  مرا نبُرید و به ذغال منقل تبدیل نکنید

مو سی خُم دارِ بُلِند ثمری بیدُمه پار/    من برای خودم پارسال درخت ثمرداری بوده ام

مونِ شَکنیدن و ریسِست او همه بایُمِ کال/  مرا تکان دادند و آنهمه بادام کال به زمین ریخت

یادِ او روز که نی شیت بِدَس پا دل مو/   یاد باد روزی که نی لبک به دست در سایه ام

اینِشَست او کُرِ عاشق سر ادا بیتِ بَلال/  جوانکی عاشق می نشست و شعر "بلال" را سر می داد

ایکُنه خَوخَوَکِ تیشه مونِ لیوه خدا/   خدایا کابوس تبر مرا دیوانه می کند

حَرُمُم با اَیَر عمری دِلِ مو کرده اِلال/   حرامم باد اگر عمری که دلم آسوده باشد

جورِ بِنگِشت دلِ سر به هوا پَرپَر ایزِی/  مثل گنجشک دل سر به هوای من پرپر میزد

وختی کَوگی زِ سَرِ شون مو ایزِی پر و بال/   هرگاه کبکی از روی دوشم(شاخه ام) پر می گرفت

تیلِ بی دا به سَرِ شونِ مو شَولیز اِگِرِهد/   جوجه های بی مادر بر شانه هایم (استراحتگاه شبانه) می گرفتند

جورِ شیرِ وَرِ دا عشق مو تیلونِ حلال/  مانند شیر {آغوش } مادر عشق ورزی من بر جوجه پرنده ها حلال باد

پانِسارِ مو چه بیتا که نخوندن رَهدِن/   زیر سایه ی من چه شعرهایی(آوازهایی) که نخواندند و رفتند

مو غزل هامِ ایخوندُم شَوِ مه بالِ گِلال/   اما من غزل هایم را شب مهتاب به گوش رود می خواندم(کسی به حرف دل من گوش نداد)

دَودَلوشانِ اِبستِن به لِکِ تَرچِکِ مو/  به شاخه های جوان من تاب می بستند

دُرگَلِ مستِ خدا کُشته...خدا زونُم لال/  دختران شاد خدا مرگ داده(ورپریده)... نه خدایا زبانم لال

دَس تمنایی نَکِرد وا دل مو بادِ بُهار/   با دل من دست نداد باد بهاری

گُرده ی زخمُمِ مَلهَم نَنِها بادِ شمال/  گرده ی زخم مرا باد خنک (شمال) مرهمی نگذاشت.

<><><>

هلهف(له له)

وا مو وری ای شیر تو پوزارته ورکش/تا لپ به رگامون بزنه خین سیاوش

ئی خرمن ورداشته از ملک باوامون/دی فرق چه داره بورن یا بزنن تش

دی خو بسه کوگون به سیخ ایزنن ایچو/صحرای ایما ن یو که وابیده دفک زار

ای کر تو نهیوم بکن اشکستمه من خم/هف کن من کرنا و بکن ایلنه بیدار

عمری ایزنن برد به دار و پر ایما/ای بی خورون از غم و شور و شر ایما

 نیخوم دیه ایچو ئی نفس زیدن بی جا/آسیده که نیهلن من خاکم سر ایما

وا مو وری ای شیر تو پوزارته ورکش/تا لپ به رگامون بزنه خین سیاوش

مر نه مو نو تو زاده ی کهسار بلیطیم/حتا یه بدس خاکنه وا عالمی نیدیم

هلهف خ ایزیدیم که سهدیم و کویره/وسته به سرامون سی چه ئی سایه سر شیم

هر چی که ایاهه به سرامون ز خمونه/ ای داد ئی هیجار ایر کس نرسونه

ار باد بره خرمن ورداشته مون/دی سیچه ایخویم ئی دل و تیهان و جونه

ای شیر گدی گردنم از پا ننشینم/وا داسنه وردارم و سرزان بچینم

تا شهنش اسبت خو ئی مال بشیوه/ای کهنه سوارم هنی تی رهت اینشینم

وا مو وری ای شیر تو پوزارته ورکش/تا لپ به رگامون بزنه خین سیاوش

<><><>

 


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری

تاريخ : شنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1389 | 23:9 | نویسنده : فریده چراغی |

گُدِن اَیَر بِدَونی/ گفتند اگر بدوی

رِوی به زیرِ سَوزُم و سیره/ به زیر رنگین کمان بروی

اِبوی کُری / پسر می شوی

گلنارِ ایدِه به تو کَهخُدای مال/کدخدای ایل "گلنار"دختر دست نیافتنی اش را به تو میدهد

دَونیدُمِ دُویست سالِ آزِگار / دویست سال آزگار دویده ام

وقتی رَسیم او بالا / وقتی به ارتفاع رسیدم

انَه کشیم / نفسی عمیق کشیدم

نه سَوزُم و سیره به جا مَند، نه گلنار و کَهخُدا/همه چیز محو شد نه رنگین کمان و نه گلنار و کدخدایی باقی ماند.

 از آنجا که فرزند پسر در بین برخی اقوام و از جمله قوم بختیاری نسبت به دختر برتری دارد، وقتی ما کودک بودیم دروغی شاخدار که ریشه در باورهای مردم داشت به ما می گفتند: اگر کسی برود و زیر رنگین کمان بایستد و آرزویی کند آن آرزو برآورده می شود ... مثلا بگوید خدایا مرا پسر کن ...و ما را دواندند و به هیچ رسیدیم.(خدا را شکر می کنم از جنسیت خودم بسیار خوشنودم و این آرزوی کودکی ام بود همین و بس..)


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری

تاريخ : پنجشنبه بیست و سوم اردیبهشت 1389 | 14:8 | نویسنده : فریده چراغی |
تی رَش(چشم عسلی)                                       

"تی رَش" سلام              /               چشم عسلی سلام

مِجالت به خیر                  /             وقتت به خیر

بی ویِ بارون و چَشمه سار       /     بی بی باران و چشمه سار

نی یَشنی؟ مونُم             /             نمی شناسی؟ من هستم

هِرمویِ کالِ باغ               /              گلابی وحشی کال باغ

که مَردم مونِ به بَرد         /               که مردم با سنگ مرا

وَندِن ز لیشکِ دار           /                از شاخه ی درخت جداکردند

شِفتُم هَنی زِ بو گلِ باوینه ها جُووِت/ هنوز از بوی گل های بابونه ی پیراهنت گیج ام

وِیدُم که سر بنُم به دامونِ سَوزِ تو /      آمدم که سر به دامان سبز تو بگذارم

خاتین !                          /                خاتون! 

گُدی تَرُم                         /              گفتی می توانم

گُدی تَرُم آستاره بوم عزیز      /            عزیز توگفتی می توانم ستاره شوم

اما مَنی                            /            اما انگار

پاهام زَمَندِه و نی بو             /            پاهایم خسته است و نمی شود

بی وی                            /              بی بی

مو فِرناکی ام ولی                /           من آماده ی پروز ام ولی

ایچو نه آسمون ایکُنه سا         /         اینجا نه آسمان صاف می شود

نه ...                              /              نه ...

<>

وَردُم دلِ بی زَهله ی زَمَند       /    مرا رها کن ای دل ترسوی خسته

دَس مِن دَسُم بِنه" تی رَش"  /    دست در دست من بگذار چشم عسلی

صُوَه                                      فردا

واچی زِلِه بِدِراهُم            /       باید همچون ستاره ی سحری طلوع کنم

آخِر مونُم، دُهدَرِ آستاره و سحر   / چون که من دختر ستاره و سحر  ام

<><><>


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری

تاريخ : دوشنبه بیستم اردیبهشت 1389 | 18:20 | نویسنده : فریده چراغی |

او گنهکار اول حضرت آدُم کُجِنه

هو که وَندِه گُنهِس گَردِنِ گَندم کُجِنه

اِخوم اَمشو دو کلوم حرفِ حساوِس بزنُم

سری اَمشو مِنِ او کهنه کِتاوِس بِزنُم

      قول حافظ گُدِنی روضه ی رضوانِ فُروحد

تَشی وُرکِرد و زِ او باغِ بهشتی هو گُروحد

بشر آمُخت ز قابیل که گِووسه بکُشه

کی به گردن اِگِره تا بگوهه دووم تُرُشه

دَنگِ اَوَل ز خُسون بی که زمینی اِبیدن

آسمون هِشتِن و لیشی که اِبینی اِبیدن

خوشی زِی بی به زیرِ تِلِه ی حَوا او زَمون

مست اِوی بی که نِها حوشه ی زردی به دُهون

هو کُلَه اولی نِ مِن سرِ آدَم تَپنید

تَش گِرِهدِه همو روز هو مَنی چِفدِر ایچید

اَر مونُم زیرِ سرِ زینه بی او نَشقه ی شیم

همو پَل کَنده ی پِر زِیده ی بی خیر و شِکیم

<>

خَو پلا کِردُمه او زینه گنهکار نبید

یو هوس بی هوسی شیم که اَوسار نبید

ئی همه زیر سر او گَپ ِبالا سریه

نه گنه آدم و ابلیس ، نه جن و پریه

تا زمین وارگَهِ آدُمِ بیچاره اَوید

آسمونانِ ز دیر و مِنِ طَیاره اِدید

دیَتم گردِنِت ای تیر اجل خَرده ی لیش

سی چه دادی تو به ابلیس حَرُم قیچی و ریش

به گَدِت کارد رِوا گِند بِزیدی به دلِت

تیر کوهمیر گگو مُرده زَنا زیر چِلِت

به هچل وَندیه ایمانِ و خُت بی خَوَری

تو به حق دلِمون هیچ نکِردی پدری

<><><>


شه پیسه 

بسُمه هر چی گدُم ز عاشقی و لیوه گری

سی تون ئی همه حرفا که تو خوت بی خَوَری

هر چی شَه پیسه نوشتم همِنه وا بِدِرم

تو که وا بیت و غزل هم به دلم ره نی بَری

آسمونان ایخواستم که به دیندا تو بیام

اشکنادن پَرِ مو بس که بم ایگُن نتَری

تش به کار ت بگره باغمه سهدی به تشت

جور فرهاد اویدی و به دستت توری

تا که آسیده بمهنه دل دردین کلو

خَشه مندِن به خَو و بی دلی و کور و کَری

<><><>

 

 


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری

تاريخ : یکشنبه نوزدهم اردیبهشت 1389 | 17:57 | نویسنده : فریده چراغی |
                "چُُمَت"

اَو به ریمون بزنیم تا که بِپِهره خَوِمون

آسمونانِ بِپاهیم بِدِرا اَفتوِمون

توحکیمی کُنی اَر سی دلِ دَردین چه اِبو

دو تَک عَناو بِدیمون بنِِشینه تَوِمون

ای باواجدِ مو زرتشت چُمَت سیم بِفِرشن

نَهلی ای دل که بِریسه مِنِ چاله اَوِمون

چی که کوگیم و خَش آواز خَواخو بِرِویم

اَر بِنیم روزی بِدوزِن ئی کَلایَل لَوِمون

کُهِ عشقیم و زِنو کاشکی فرهادی دیه

تیشه مِن دست بیاهِه که بِشیوه خَوِمون

ری به آستاره بیو پَن دری یانِ بِگُشیم

تا که وا تیغِشِ افتَو بگُروسِه شَوِمون

<><><>


به دَسمال بازی و چوپی ایِاهُم وا نیات اَمشو

اِخوم سی دل یه شَولیزی وُرازُم شابه شات اَمشو

مه چارده اِگوی پشتِ نُخونِ دستِته ای گل

کِوویی آسمون چندٍ  لپُک وابی به نات امشو

زمین پِهرِستِه از خَو تا گُدَرتی واشِرِنگ و شِنگ

هزار آستاره ی روشِن ابِیده میلِ پات امشو

ایخواستُم کهکشونانِ کُنُم خِرسَک به زیرِ پات

ولی حوری ز مو زی تَر کِلِ مَه ونَده جات امشو

اِبوهِه سَوز بخت باغ اَیَر حکمی بِدی اَورِن

فرشته وا دو دستِ خُس اُوِی شِشنی حَنات امشو

مو وا رنِگ دُوالالی ز پایِ گور ایبازُم

بِریزی اَر به تِشنی مو یه فینگِه از شفات امشو

دُهونُم قُلف ِ،شک دارُم مو شِفتُم مَندُمِه آلون

نمازِن وا به پای تو بخونُم یا خدات امشو؟!

<><><>


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری

تاريخ : شنبه هجدهم اردیبهشت 1389 | 23:1 | نویسنده : فریده چراغی |

تاریخ نانوشته ی ادبیات بختیاری در واقع تاریخ تولد ایل است شعر با مردم ایل ما زاده شده و همواره بیانگر عواطف آنان بوده است. البته زنان بیشترین اشعار را سروده اند و ادبیات شفاهی بختیاری بر مبنای دلسروده های زنان ایل از جمله لالایی ها ، دوالالی ها،دنگ دال (دندال) ها که "گاگریو" یا "گو گریو "نیز گفته می شوند ( همراه شدن دنگ دال را با آواز و لحن خاص خود "سرو" می گویند.)،گادوشی ها ،مشک زنی ها ، ترنک ها و ... استوار است.آنجا که شرم و حیا ی زن ایل باعث سانسور خود و پنهان کردن احساساتش شده در قالب لالایی دلتنگی ها و آرزومندی هایش را سروده و هیجانش را در عروسی عزیزانش به صورت دوالالی بیان نموده .بار غم و سوگواری اش را نیز به دوش دنگ دال گذاشته تا خود را آرام کند ... نکته اینجاست که این ابیات سرشار از  آرایه های ادبی از جمله تشبیه ، استعاره ، مراعات النظیر، تناسب و ... است که نمونه هایی از آنها را در ادامه می آوریم:

این بدان معنی نیست که مردان شعر نسروده اند البته که اشعاری از قبیل بیداد(برزیگری =برزییری)، شلیل، صیادونه، هوله، بلال بلال و ... را با الهام از طبیعت ، روحیات حماسی و...  مردان سروده اند. اما وجود توشمال (میشکال ) ها و همدلی و همراهی آنان نیز در لحظات شادی و غم ایل بسیار مهم بوده زیرا هنوز هم توشمال ها حضوری انکار ناشدنی در عروسی و عزای ایل دارند.شعرای بداهه سرایی نیز در میان مردم بوده اند. آنان افرادی (غالبا مردانی ) دارای قریحه و طبع شعر و طنازی بوده اند که در اصطلاح عامه به آنان "بیت بند" گفته می شده.در مجموع این اشعار بیانگر شیوه ی زندگی ، باورها ،اعتقادات و شرایط اجتماعی مردم بوده اند. که از بعد جامعه شناختی مردم بسیار قابل تامل می باشند.


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری ، زنان و ادبیات بختياري

تاريخ : جمعه هفدهم اردیبهشت 1389 | 13:6 | نویسنده : فریده چراغی |
شاعران بختیاری در سال های اخیر بسیار حرفه ای پیش رفته اند و شعر بختیاری را پابه پای شعر فارسی و با همان سبک و سیاق امروز می سرایند و این خود نویدی است برای زبان(گویشی ) که خطر نابودی تهدیدش می کند.

دوستان و شعرای (فعلا) بی کتاب همتبارم را که می شناسم برایتان معرفی می کنم:اگر دوستی را معرفی نکرده ام دلیل عدم شناخت من بوده شما خواننده ی گرامی می توانید در معرفی دیگر دوستان مرا یاری دهید.

۱- کورش کیانی قلعه سردی:

برای بهمن علاالدین:

یَه جا همه ی قهقه ی کَوگِ درینِه/دادِن به تو تا ختم کُنِن خوندِه گرینِه

تو مثل دلایی خوتی و دار و در و دشت/هم خوش خَوَری دیدی و هم بد خَوَرینه            

کارونی و هرشَو یه وُلاتینه کنی سیر/کس جور تو نیِدم بِکَشه دربدَِرینه

تو جور کُناری گِله از بخت چه داری/مَردم اِزَنِن برد ،درختا ثَمرینِه                  

مِن شعر تو اَفتَو تَره ری مَهنِه بِووسه/کی جور تو نادِه کِلِ یَک کُر دوَرینه

تِینا تو پیا بیدی و مَندی و خِریدی/ از قافله ی گل غم یارِ سفرینه

داس مَه نُو وَسته به مِن کِشته ی کُهسار/ بهمن مو دلُم خینه بخون بَرزیَرینه

<><><>

۲- فیض اله طاهری اردلی:

تا لوته غزلخون إکنی باز به آواز

رونق إگره باز به ایل چوپی و سرناز

 

وختی همه مالانه إخونی که جَم آبون

دُرگل همه سرمستِن و کُرگل همه چوباز

 

بند إز دل آدم إیبره سوزِ شُلیلِت

سازی نتره بی نفست کوک کُنه ساز

 

مقوین إکُنی بُلبُلِنه تا که إخونی

کوگون همه إز یاد إبرِن چهچه و آواز

 

سرمشق گِرهد کوگ ز تو خونده گرینه

با إسم تو مشهور ووید کوگ به تاراز

 

داوود مَیَر معجزِسِ داده به تشنیت !

یا دستِ نکیسا کُنه با نایِ تو اعجاز ؟

-  -   -

بهمن تو بیو باز یه دم ایلِ بخون سیم

با بنگ تو ایلمون إبوه هُمدل و هُمراز



۳-آرمان موری احمدی:

قسم وُر افتو و وُر دار و وُر بَرد/تَشِ عشقِت به جونُم نیبوهِه سرد

نُهادی تَش به جونُم تا بِسوسِه/که اَر افتَو بیا زِس ایگُروسِه

۴-وحید کیانی:

 دلِ بی مونسُم چی بافه زردِه/تَش و تُنگِس نمَند و کور و سرده

 به تَمدارِس نمَنده بیت واپا / دلِ مو عاشقی سَرچالِه گَردِه

 ۵-محدثه الماسی:

چی تو کم داره خدا سر گِلِ بی سامونِس/چی مو کم نید که سَرعشق تونادِه جونِس

 هونِه که بیتِ تیا کالِتِ بسته، مو فقط / تِرِکِستُم به غزل تا بُوَرُم فِرمونِس

۶-سیما منجزی:

هو که سیر وابید ز خوس قیت خدا سی چنسه/دردی که رهد به گرونی دی دا سی چنسه

او حیا رهد ز سرس وسته به غرنو نوم و نا/زک تی درده زلیخا دی حیا سی چنسه

آس اوید تیشه ن جا کوه منه مزگ خوس آورد/کر کوه کن جر و جر وا کر شا سی چنسه

بیژن ار منه چه شو دلبری وا مه اکنه/گله از قسمت و از بخت سیا سی چنسه

هو که بی سازم ابازه سر ناسازی بخت/ترکه بازی منه دو غرغر شا سی چنسه

هو که آستاره به شوگار دلس تو اکنه/مه تره شوسه بلا کرده تنا سی چنسه

دالو ار لشک تر خوس نگرهده ثمری/تر بو رهده کر بی بو و دا سی چنسه

هو که خو رهده دلس بال گدار شو مه/دی خدا زیده غم افتو و سا سی چنسه

هو که حرفس ز اول وسته سر زون همه/پر و پوش متل غاز و کلا سی چنسه

۷-زهرا گداپور:

       مِنِ آسمون کی بُهون ایزَنی/سری وی دلِ شو سِهون ایزَنی

        بُهونِ دلم بی ستینِ بیو/ دو کاسه ی تیَم رنگِ خینِ بیو 

۸-مریم موسوی:

       چِقَد سیلِ تیا کالِت قشنگه/نشستِن ری به ری مالِت قشنگه

        اُوِیدُم پرسُم احوالِت نبیدی / چِقد پرسیدِن حالِت قشنگه

۹- محمدرسول سعدی جلیلوند:

مو وَندُم مینِ وارگه جُل و جامِ/کشیدُم ری به قبله دَس و پامِ

مو مَندیرِ تو مَندُم تا خروسخون/ خوَر زِ تو نَوِید بستُم تیامِ

به خَو دیدُم که دی دوسُم نداری/اُوِید بادی و تیچنید بافه هامِ

اِگفتی دَس نِهادِن بیخِ تِشنیم/وُ یا اشکَسته بیدِن زونیامِ

به پَنگاله اِزیدُم مینِ کَهپو/به هر دو دَس اِکَندُم سیت میامِ

زِ خَو فیچِستُم و دیدُم دُرو بید/نماز خوندُم گُدُم شُرگِ خدامِ

۱۰- رامین طهماسبی گندمکاری:

لَو گِریوه گله دارُم ز جفا کوریه یار/که مونو بخت مونه کِرده سیا چی شَوِ تار

تِکی دادم بس و گُهدُم که ستینِ دِلُمه/اِشکِنا لِشکِ دلُم چی مَتَلِ بَرد و کُنار

مو دلُم خش بی که وا جَهره عشقت بوَریم/تَک و تِینا مونه هِشتی مِنِ رَه بالِ گُدار

آسمونُم پرِ آستاره و مه بی وا تو/بی تو شَووه همه جا و گِرِده اَور و غُوار

عشق تو خین مولُم با که چینو خوارُم کِرد/بی کس و رُنده اَویدُم به مِنِ مال و تَوار

غمِ بی مهری گل لَو دَگِه وَندِه به دلُم/ مو رِچِستُم زِ غمِس مَندُمِه تینا سَرِ وار

پازِنِ هفتِ مِنِ مازِه چغاخور بیدُم/زِهدی و وَندیمه وا تُر زِ نوکِ کُهِ کَلار

دَهسِ مهرِسِ ایکَشی دَهسِ غَمِس پَس ایزَنی/دل پر خینُمه چی اَرغُدِ مَشکی به مَلار

دلِ مو خین تر از روشنه که واغم ایگُ/ گاگریوُ دِلِسه وا کُنه سی تَنگِ مُنار

<><><>

۱۱- آرمان حدادی:

  دلُمه رُفت و رو کِئمه بیو دی/ خیالِن سی تو خُو کِئمه بیو دی

   چه زُم دیدی نیاهی وا دیاری/ مو سی تو خین و چُو کِئمه بیو دی

۱۲-غلامرضا محمدی:

تش نهاد گوشه دلم بختم سیا بید/آرمونم نی ورا طالم سیا بید

شور و فریاد تونم دی نی گرم جا/ نشینم پا زردکه بنگس کنم یا

دیری تو سی دیدنم نی بو فراموش/یاد منه دلم هی ایزنه جوش

بی بفا ز دلبرت یادی نکردی/ تو کمی ز دیدنم شادی نکردی

تو مون داغ به دلم تا ری سیا بوم/دشمنون شادی کنن کو ز تیام بوم

غرش اور بهار تر کرد دلامون/ زردکه فصل بهار وید وا نهامون

۱۳-وحید محمدی دشتکی:

آرنگ و شرنگت غم دنیان ورزن/بنگی که ز تشنی تو درا دردم چزن

نیگوی سی چه بهدنگ نشینیم و ایشنیم/شیرینی بیتات او دون من مزن

****

آرنگ صدات خین رگ من اون جوش/وا قند کلومت اکنی زهر من نوش

تا زخم دلم لیز بگره درد بخوسه/ گوشواره ز بیتات بسازم بونم گوش

<>><><>

۱۴-علیداد رحیمی:

۱۵-رحیم جلیلی:

به زِله روز سیاهی/مَه نُو،رَهنِه بَلا کِرد/چُِمِ سردی /وَندِه بیدِن به چَمِ سَوزِ وُلاتی/هو چی بالِند بی فِر/مر تَشی وَندِه به ری کُر/التفات آسمونِس/که ستم کِرده به ای دل/مو قسم خَرده/ به داری:مفتلای سرِ لِشکُم/ و ز بادری به تنگُم/کی خون بِدِن زِهِشتُم/چی شکالِ هَندِ زاری/مَنده بی خُس تک و تِهنا/سا بلا دار صدایی/زیدِه بی سر به ولاتی/ تا بگو هِی جار !دنیا

۱۶-افرا عسگریان:

کَد بسته و چوقا به وَر و کهنه جِهالی/کیخسرو ایلی تو و کُر گَهپهِ ی مالی

شانامه نِویسا همه مَندیر تو بیدِن / رُستم ز تونِه یا که تو خُت رستمِ زالی

۱۷-قاسم سلیمانی: 

اَشنیدُمِه رَهدی و دیِه تِی مو نیاهی / دردت به سرُم مَر ز دلُم وِیده خطایی   عشقِت کُجِنه؟سیچه مو رَهدُم ز خیالِت؟/ ای کُر دیه نی مینه دلِت مهر و بفایی

۱۸-مصطفی محمدی:

هر کجا سیل کنم وا نُهامی/ فِرکُمی، جونُمی ، سو تیامی

چی کموتر دلُم جَلدِ تی تِه /هر چه فِرِس اِدی ری به ری تِه

دی بیو ناله هام کُ نِ کَر کِرد /گیروه هام تیگِ اَفتونِ تَر کِرد

بس که بُنگِت زَنُم هی شو و روز / گوش کُه هم زِ جارُم زَنه سوز

مو نِدونُم زِ چیده دل تو / که اثر نیکُنه بس تَش و اَو

چندی چی اَفتوگردون اِگَردی / رنگِت از سوزی لِرِست به زردی

مو ندونُم که وا کُ بُهونه / کوگِ مستِ دلِت هی اِخونه

هر کجا بار وَنی وا نهاتُم / شیرِ دات لَج مکُ خاطر خواتُم

کم ز لیوه گری هام حوار کن / تیگ نِویسِت مونُم کم فِرار کُن

۱۹-هادی قنبری:

   اُوید ری به مالا مَنُم بادِ چپ/یَکی نی دراهه یه امداد گپ

    وُری کَوگ تاراز از نو وُری / سی چه دی مِنِ مال دِر نیخوری

۲۰-سلیمه موسوی: 

دلُم ایخو تیَمِ چی تیَتون خَو بُوَرِه/ بِنشینُم سرِ رَه سایَمِ اَفتو بُوَرِه 

یه دَمون جا بِگِرُم،کی چ مو بختش خَوسی/شوک و شو پِر سرِ هر لِشکِ درختش خوسی

۲۱-موسی عباسی:

مِن کمند زلفَلِت اَمشو وِ گیر اَبیدُمه/مِسِ کوگ مِن قفس انگار اسیر ابیدمه

صب و دیندَت اومَمه الان پسینه کوچَنی/مِن همی صُب و پسین باور که پیر ابیدُمه

۲۲-افشین شیخ زاده:

           گُهدِن که فقط صدا ایمَهنه/ آدُم ایرِه و خدا ایمهنه

            کَوگی که یه عمر عاشقی خوند / می سینه ی عاشقا ایمَهنه

۲۳-علی مرادی :

مثل کبوتری که به دونم در ایکُنی/هر شو سی اومدنت پرپر ایکنی

هر شو که مه-که کِی بُنو مالِ آسمون-/لاله ی خدان دم یه سِتینی بر ایکنه

۲۴-انوشیروان ظفریان :

۲۵-لیلا صالحی:

۲۶-اصغر محمدپور:

ای تش و تنُگی که ز دی سوختمِه / مثل خمیرُم که غمِت پختمه

مثل خمیرم که سر تاوَه تُم / عیدِ و قربونیه مو کاوَتم

۲۷- نصرت اله حاتمی:

ای کِلوس کوی غارون پَ دَ تا کی خوی بیوی/میخک بوی بُهارون پَ دَ تا کی خوی بیوی/

 کوگ خوش خونُم بَلیتا خشکِن اَ داغِ صدات/ قاصد هر اور و هر بارون پَ دَ تا کی خوی بیوی

 ۲۸- آرین بختیاری:

 یه وختی،یه مِینا بَنَوشی،یه سال/ یه روزی یه چوخا به کولی ز مال

 یه بِرنو به دست و یه اسبِ کَهر / یه عاشق گُرهدِن اون از لَلَر 

یه شِر روز و صحرا ،یه شِر شَو به کُه / یه جو اَو مِن مال و برفَو به کُه

چِقد زِنده ئی ری به را بی اُسُو / به جا بَرزیَر ، کَخُدا بی اُسو

نمندَک ، نه سَر ، نه سواری به جا / گَله رَ و مَندَک غُواری به جا

 بیو بال وا کُن مِنِ آسمون / بلاکُم بجورُم ، ز افتو نِشون

بوَِِن تا بِوینُم که مَردی هَنی / چی اَفتو ، غروپ اَر نکِردی هَنی

پَ کی دی مِن چاله ایبازِه تَش / سیاهی بَسه ، تا کی ایسازه تَش

بهونا مِنِ شَو گُم اوبیده نِه / پیایَل رَوارَو گُم اوبیدِه نِه

یَکی نی بگو آخر ای آسمون / چه مَنده زِ ماهم یه مُست استخون

بیو استخونانِ ، جَم کُن خدا / ز دنیا یه ایلینِه کم کن خدا

<><><>

۲۹- امام بخش ظفری:

مونه بگو که مندیر طیفونم/ذوقم ز گدار رد نیبو/ایخم ز دور رووه برمس/ بالنده خیالم هنی سور الوه/ من آسمون و دینس ایگرم/ مایونی که کتل بستن سی شعرم /تی ره یه قسم تیمن کردم/ تا واس شعرم بشورم و نو نوارس کنم / ارسم نرسیده به مرزنگ/ رچسد

۳۰-ایران میر احمدی:

می تاریکیا کپر/ عشقم تو تینا برچ ایزنی/په قرار بی تابی شو و روزم/مهواره آسمون بی کسیم/ دلدار غیرتیم بیو وا دیاری/ تا تیامه چی گل تمدارم زیر پات بنم

۳۱- ثریا داودی حموله:

بیایین زی پر زینستو پر بگیریم/ره ایلراه بازفت سر بگیریم

بیایین تا ستاره به زمیم نهد/ز اسم و رسم مون نامی به جا هد

دواره دس به گرز و برنو آبویم/گپ و کوچیری ره و هم ره آبویم

به تاراز پشت بدیم وا گویل مال/ز شادی پر دراریم و دو تا بال

به بسم الله و گرگ به گداره/ رویم جا وارگه هامون باز دواره

اگوم گویل ایاهن وا نیامون/کنن لتی سرامون و سیپامون

اگوم پیغوم ادن به کر بی دا/ دو دسمالی به رقص ایا و بی پا

<><><>

۳۲-علی اکبر مرادپور:

۳۳-مرید محمدی:

ترکسته افتو که غوغا کنه/منه توف سرما خونه جا کنه

ترکسته تا برفل او کنه/ به چوغون و سرما ریه وا کنه

ترکسته تا از منه برف و یخ/کلیرانه پیدا به صحرا کنه

ترکسته گرما بده مین دلا/همه جان چی روز روشنا کنه

ترکسته افتو سی درمون دل/به که چیر صد چشمه ورپا کنه

ترکسته افتو بیاهه به که/به گل دشتنه پاک رسوا کنه

بهاره دیه باد و چوغون گذشت/بجنبین که افتو نره سا کنه

منه برق افتو وریستین ز پا/ که دل هانه پر نور و گرما کنه

نویده به عالم چینو افتویی/ که ایطو به مین دلا جا کنه

بجمنین که نورس ز دستمون نره/ هونه که غم و درد پیدا کنه

همه وارگه هانه آراشت کردنه/ که افتو میر او چو شال وا کنه

<><><>

۳۴-نصراله باندری:

برچه برچه ری گلم ایگوی چی برچه افتوه/ای بلیوه چشم کالس جور مهره شو توه

سو تیه نیمهنه سی مو هر دومون نی بینمش/نور ریش ار نبینم روزگارم چی شوه

تیر مرزنگن که وا قهر ایزنه به مو/کار دل خین خردنه و کار چشمم خین اوه

آسمون اوری بیار وایک گریویم صو و شم/ایقذر تش ناده و جونم که لاشم پر توه

<><><>

۳۵-مجتبی بخشایش:

نه خاری و پاته نه خینی و دل/ لو رو بشینی پسینی و دل

بهون ری به افتو درنگ ملار/پلاته بووسه چویل کلار

دلم وا دلت مهروونی کنه/لوت وا لوم بایه خونی کنه

و صحرا کل و گاله وا راس بو/ پر میخک و گل برنجاس ابو

<><><>

۳۶-هوشنگ بهداروند:

 بیو بوین که دلم چنده بی قرار تنه/ تموم روز و شوم ذکر انتظار تنه

بیو قنات دل حشکم چو دریا کو/منه تو وا نفس نرگسیت وا پاکو

دلم چو بال یه بنگشتیه که اشکسته/دلم چو کهنه سواری ز اسب ورسته

بیو که سر بنهم سر زونیت و خو بورم/ بیو تو قبل یو که جور خار او بورم

بیو که ترنه دنیا ز داغت اسبهده/دیه کسی به کسی دست دوستی نهده

مهل که رسم هیاری چو مرده پیسه به گل/پفی بکو به فانوس دی گرهده دل

بیو که دست همه لااقل به نون برسه/ بیوکه به مردم دواره جون برسه

<><><>

۳۷-محمدرضا داوری شلمزاری:

چن ساله که دی هی هی و هی جار نیشنی/دیر آویدیه از خوت و دی وار نیشنی

کلخنگ و بن ار که بپرسن ز تو دونی/ریواس و چویل و گز و چندار نیشنی

هر روز رد ایبوی ز پهلی که کلار/عیب سی تو ای کر که تو کلار نیشنی

۳۸- عباس شکیبا:

ای تیل کور تو واکن دلم/غار نشینم نه اوید گلم

وا تش تنگی که زدی مالمو/تیر وشنی ای تیل کال مو

مو که اسیرم مین ای ایل و مال/تیزی ماهم مین شو هلال

جمعه ابو هی دل مو تنگ ایبو/ بیخودی خس قیصری سی جنگ ایبو

ایگن هزار و صد و شص سال پیش/ای کهکشون آستاره آورده پیش

تا گل نرگس لوسه وا کنه/ بیاهه و دشمن رسوا کنه

دل خو اسیر تیل زاغسه/ گاورسی از کاکل او باغسه

بیو که مالا همه مندیرتن/تی به ره یهه نظر سیرتن

ئی دل مو ساز چپی ایزنه/ ز درد خوس هر جا گپی ایزنه

<><><>

۳۹-مجید فرخوند:

 ور زیر غمت حیرد و حویرم کمکم کن/زورم به غمت نیره مو پیرم کمکم کم

دیده ی که چطو برد اتپه ور من هره /همجورو منه عشق تو گیرم کمکم کن

۴۰-گودرز رزمگاه:

دلم از رنج زمونه به غم مو چه بگم

روز و شو روزی مو دود و دمه مو چه بگم

شیرخور بیم که دام مرد و مونه تینا هشت

پنجه شندن به مو که بد قدم مو چه بگم

رود کارون حدیث غمم گوش گرهد

سی هنه کی چینو در پیچ و خم مو چه بگم

بخت و اقبال همه چی بره ی دست آموز

بخت مو چی بزکوهی و رم مو چه بگم

مو فقیرم ابرم دست نیازم به خدا

چونکه هو صاحب جود و کرم مو چه بگم...

۴۱-عباس ارشاد:

ایر نی وند خدا باد شهرنه سرم

نیکرد زی همه صدق صفا هو دربدرم

چی برد ناده سر برد تا تکون خردم

به جرم سر سوکی هام هیرد اوید کمرم

هزار دفه به خم کردمه الا نرفین

خداکنه بورن مال سی بوم خورم

چی شهریار بیدم من ولات خم اما

ایچو کسی بره و بیگ نیکنه به ورم

همه به سرزنش ایگن که شهر سی چنته

ایگم ایخوم بنماهم به شهری یل گهرم

۴۲- حسین مددی:

فصل بهار دودر مال شونه به تمدار ازنه

نقش گل لاله ی سهر به یاد دلدار ازنه

گوش بگرین و صدای جرینگ جرینگ کرکیتس

نغمه و آهنگ غمه از دل ریشدار ازنه

وا دلی غمبار نشست ری تمدار

هرسا گلاوی تکست ری تمدار

۴۳- شاهین پور سالار شجاعی:

 او پیایی که شو و روز به کوه و کمره

تیله شیری ز خمونه کر چوقا به وره

چی پلنگی اغرمنه به شو تار و سیا

تو اگوی خس منه شوگار طلوع سحره

که زرده اغرمنه همه شو حرف ازنه

اگو سرده منه ایلاق و مجال گذره

اس که مال اکنه بار و اجئمه

بهترین بیت و غزل شئنه ی اسب کهره

تو "شجاعی" به کی اگوی ز صفای گویل

ز صفا قوم و کست هر که نیشنیده کره

۴۴-احمد عبدالهی موگویی:

۴۵- مرید شهبازی:

 یار مو داره ایا ناز و اداس بنیر

چی چویل پادنا کنج میاس بنیر

تی و برگن من ریس یا که هلال مه نو

خال ور کنج لوس چال گپاس بنیر

کد بالاس اگهی سرو  ولی سرو روون

چی کلوس دم برف ساق پاهاس بنیر

ار تو نیدی شو یلدا که سیاهه و باند

تا که مینانه ز سر وند پلاس بنیر

بی بفا نیکنه رحمی به حال دل مو

چه کنم کافر دل جور و جفاس بنیر

ار اخوی زئم دل و روز سیاهی چی مو

تیر مرزنگ و تی های سیاسه بنیر

خس ادونه که دلس وا دل مو خرده گره

نئزنه حرف خسه شرم و حیاس بنیر

پیر وابید دیه ز غم هو شهوازی

دل پر درد مو و او کد والاس بنیر

 <><><>


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری ، شاعران بختیاری ، شاعران بی کتاب بختیاری

تاريخ : پنجشنبه شانزدهم اردیبهشت 1389 | 21:8 | نویسنده : فریده چراغی |
کَهَر

زخمی

اَوشِنده یال

بیشه پَتی

ایل شیوِستِه شار

زِمین

شُلگِنیده زِ حَرسایِ ماپری

<><><>


مشق پریشونی

افتو عشق بور برف زمستونی مو/خط بکش یا که بدر مشق پریشونی مو

خیز چی موج اوردارم و مه بی خوره/چه کنم نیگره جا ئی دل طوفونی مو

جور پازن دیه تا هی نگروسم من که/وشن تیر بوارون به من زونی مو

یا به بادم ادی و نیست ابوهم ز غمت/یا ونی صد گله ی تش به من جونی مو

امرو و صحو مکن سیر دلم ا زهمه کس/دی بیو ای اجل مست به مهمونی مو

کوگم و عشق دفک خو ن بریده ز تیام/همس از غربت و درده ئی غزلخونی مو

<><><>


نال نال

تش پرستم تش عشق تو خدای دلم

ازنی یا اکشی عشق خطای دلم

تا بجورم به خدا حونه ی عشقت من دل

پا پتی رهدم و صد خار به پای دلم

دل مو درده جوه چی گل سهری ز غمت

نیخورم غصه که عشق تو قوای دلم

بعز تو یاد تو مند و دل و یه خرمن درد

نال نالی که تو اشنی ز صدای دلم

مرغ ئی دل به من مرغ تیا سوز تو رهد

سوزه ی دشت تیاته که چرای دلمه

<><><>

 


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری

تاريخ : پنجشنبه شانزدهم اردیبهشت 1389 | 11:24 | نویسنده : فریده چراغی |
(برای ماندگارترین صدای ایل :مسعود بختیاری)

عمری بُلِنده ز جونِت صدایِ ایل

ای مَندِگار تر از هر پیای ایل

هر صُحو و شُم تونِ اَر کافری نبو

زونی زَنون ایپِرَستُم خدای ایل

فریاد کن غم ایلُم بخون بخون

بازَم ز بختِ به شَو مبتِلای ایل

ای عشق مَردمِ زخمی بَراَفتوِت

هی جار کن که صداته دوای ایل

خینه هَنی دل ایلُم ز روزگار

آستاره صُحو تو تَر کن تیایِ ایل

 نیگُم که کَوگِ غزلخونِ عاشقی

تِشنی تو سازِ بُهاره صدای ایل


موضوعات مرتبط: شعر بختیاری

تاريخ : چهارشنبه پانزدهم اردیبهشت 1389 | 0:54 | نویسنده : فریده چراغی |

روز و شَوِت خیر بِهی بازِنَک /شب و روزت به خیر باد عروسک رقصنده

چندیه گُلنار سَواییم زِ یَک/مدتی است از هم جدا افتاده ایم(گلنار)

جایِ تو بی تنگِ بِغَل یادِتِه/گوشه ی آغوشم جای تو بود به خاطر داری

گوشِت اِبید گیزِ مَتَل یادِتِه/گوش تو از متل هایم گیج می شد

سی تو ایخوندُم لالا لالا لالا/برایت لالا لالا لالا می خواندم

تا بَوِت از شهر مَتَل ها بیا/تا پدرت از شهر قصه ها بیاید

هِی ایگِریوِستی و گُسنِه ت نَبید/ مدام گریه می کردی ولی گرسنه نبودی

او بت ابدادم تو خُ تشنِه ت نَبید/به تو آب می دادم اما تو تشنه ات نبود

شَو که ایبی دستِ مو تَپ تَپ کُنون/ شبها دست من کورمال کورمال می کرد

تا نَبَرِنِت زِ خُمون بِهتَرون/تا از ما بهتران تو را ندزدند

وا تو اَیََر رازی ایخواستُم بُگُم/اگر می خواستم با تو رازی در میان بگذارم

واسکی چی مُشکی رِوم خِپ کُنُم/بایستی همچون موش بروم و گوشه ای کز کنم

تا بَوم و دام نَبینِن یَه وَخت/تا پدر و مادرم ناگاه مرا نبینند

سی تو ایکردُم لِکِ مِینامِه رَخت/برای تو گوشه ی روسری ام را لباس می کردم

دام زِ دُرو گُهد بهشت حونِتِه/مادرم از دروغ به من گفت در بهشت خانه داری 

اَوریشُمِه زُلفی که پَس شونِتِه/موهای ریخته بر دوشت هم ابریشم اند

خو لَلِه ای بیدُم و غَمخوارِ تو/خوب پرستار و لله ی مهربانی برایت بودم

تا نه که بَچیَل بِدِن آزارِ تو/ مراقب بودم تااین که بچه ها تو را آزار ندهند

تا جِغله یَل ندُزِن قاپِتِه/تا پسران تو را عاشق خود نکنند

و می گفتبَرد ایشُندُم ایگُدُم کُر چِخه/سنگ پرانی می کردم و می گفتم(بلا به نسبت چخه)

پُر زِ تو بید او دل صاف و کوچیر/ دل پاک و کوچک من مالامال از عشق تو بود

کی چینو کِرده دلُمِه از تو دیر/ اکنون چه کسی مرا از تو دور کرده

وا تو مو از شَونَمِ صو پاکتر/ من با تو از شبنم صبحگاهی پاکتر بودم

بی تو مو نو مَردم ِئی ده به جَر/ بی تو من با مردم این ده سر ناسازی دارم

دوش پگَه جارِ تو کردُم بییار/صبحدم دیروز با صدای تو بیدار شدم

وا خُم اُویدُم نَبیدُت وا دیار/وقتی به خودم آمدم اثری از تو نبود

گهپ اویدُم تونِ وَندِن به تَش/ بزرگ شدم تو را به آتش انداختند

هم تو بَلا بیدی و هم روز خَش/هم تو گم شدی و هم روزهای خوش من

<><><>


خَو مَنده ایم و کسی جارِمون نزِید/ خواب مانده ایم و کسی بیدارمان نکرد

حق حق گُدیم و یکی دارِمون نَزِید/مانند منصور دم از حق زدیم ولی کسی به دارمان نیاویخت

حتی یه گِند شلالی یه میخ خَل/ حتی یک کوک شل یا یک میخ کج

تا رَه رِویم به پَوزارِمون نزِید / برای راه رفتن دوباره به کفش مان نزد


<><><>

 


موضوعات مرتبط: از کتاب گل باوینه ، شعر بختیاری

تاريخ : یکشنبه دوازدهم اردیبهشت 1389 | 23:55 | نویسنده : فریده چراغی |
.: Weblog Themes By VatanSkin :.